uit de oude doos

Op deze pagina een impressie uit de
vervlogen tijden van de landbouw op Texel.

Draineren
Via internet kwam ik in contact met Steven, wiens vader al 35 jaar bij Gebr. Van Kessel uit Gelderland werkt.
Steven stuurde foto´s op van draineren in 1957 en 1960 op Texel, en gaf er uitleg bij.
Ik wist nooit beter dan dat de aarden buizen er met de hand in gespit werden, dus dat was voor mij een complete verrassing.
De basis voor de draineermachine is een Farmall Super BMD diesel van 55 pk.
Deze trekker hebben ze verlengd door er een andere achteras achter te maken. Op de foto kun je de ketting aandrijving vanaf de originele as zien. De dubbele wielen zijn voorzien van een soort sneeuwkettingen voor meer grip.
Het draineren ging als volgt: De kettinggraver maakte een gleuf en direct daarachter zat een grote slof. Aan de bovenkant van de slof begon een goot waar een tweede man handmatig de aarden buizen verticaal opstapelde. Door het gewicht en het vooruit rijden verlieten de buizen de slof onder in de gleuf. Een paar man stortten een laagje turfmolm op de buizen, om verzanden te voorkomen, en dan kwam er een bulldozer achteraan om de sleuf dicht te schuiven. De machine kon 150 meter per uur draineren.
De machinist ( je kon al niet meer spreken van chauffeur met zo´n machine) zat met z´n stoel boven op de slof. De besturing was met kabels en stangentjes verlengd naar achteren zodat van daar de trekker gereden kon worden.
De diepte werd uitgezet met zichtpalen. Dit waren salonstokken met dwarslatjes eraan die de hoogte aangaven. De machinist had een ijzeren strip voor zich, en door daar over heen te kijken richting de salonstokken, kon de machinist kijken of hij op de juiste diepte zat.
De machinist ging zelf met stoel en al mee omhoog of omlaag. Zo kon hij puur op het zicht de buizen op de juiste hoogte leggen.
Voorop de trekker zat een lier die met behulp van staalkabels en katrollen de machine achterop kon heffen.

In de Texelse Courant van 7 januari 1959 kwam ik een artikel tegen over dezelfde machine, die in polder Het Noorden een opdracht had gekregen om 100 ha te draineren.
Een deel van het artikel:

Polder het Noorden wordt machinaal gedraineerd

Buizennet groeit 150 meter per uur.

Dit werk word uitgevoerd door de firma gebr. Van Kessel uit Geldermalsen, die zich gespecialiseerd heeft op het gebied van de moderne draineermethoden.

De buizen komen 1-1,10 meter diep in de grond te liggen, soms- en dat hangt helemaal van de ligging van het terrein ten opzichte van de polderwaterniveau af- wel anderhalve meter diep. Per uur wordt een baan van 150 meter gedraineerd, d.w.z. bij winterdag, want bij zomerdag kan men nog vlugger opschieten. Dit werk omvat voorts een team van zes man. De sleuf word naderhand door een bulldozer gedicht.

Gebroeders Van Kessel hebben jaren lang op Texel gedraineerd.
De onderstaande foto´s zijn zo´n 25 jaar later, omstreeks 1985 in ´De Westen` genomen.

draineren

Als je de machines vergelijkt zie je dat:
De trekker is vervangen door een rupsvoertuig.
De lier met staalkabels door hydrauliek
De zichtstokken door een laser.
De aarden buizen door een rol ribbeldrain
Maar het principe, dat is nog precies hetzelfde!

Met dank aan Steven voor de oudste foto´s en de uitleg, De Texelse Courant voor het artikel en Cor Zijm voor de nieuwste foto´s

============================================================================================================

Deze keer hebben we foto's uit het archief van de familie Kuip van "Op Ruimte" aan de Westerweg.
Deze Ford Majoor is de tweede trekker op het bedrijf. De eerste was een Farmall M maar daar was helaas geen foto van. De kipwagen achter deze Ford is een zgn. Texelse "driewielder koar"
Deze paarden koar is in 1957 gemaakt door timmerman Piet Eelman uit de Koog. Het zal één van de laatst gemaakte zijn geweest, die meteen al op een vrachtwagen as op luchtbanden stond. Het voorste wieltje kwam van een vliegtuig. Deze koar liep zo licht dat je 'm op de weg "met de teugel mee kon nemen" De rem die erop zat was dan ook wel nodig.
Later toen de trekker kwam heeft Jan Kiljan, de Smid uit Den Burg, het voorwiel vervangen door een trekhaak.
Met opzetschotten erop kon je een hele grote vracht bieten uit het land halen! Iets wat met de gewone driewielder karren op houten wielen zeker niet lukte.
De middelste foto is van 1965, en de rechtse met de jeugd erop is gemaakt in 1976.
Deze koar is nog altijd bewaard gebleven, en via via bij de familie Bakker van "Westerheem" terecht gekomen. Op shows is ie nog regelmatig te bewonderen klik hier

Voor de bollenrooier moest een trekker die heel langzaam kon rijden. Deze Majoor werd voor dat doel voorzien van een kruip-bak. De trekker moest daarvoor door de midden, en de kruipbak werd er tussen geschroefd. De Majoor werd hierdoor een stukje langer.
Aan alles komt een eind, en op 18 oktober 1971 vertrekt deze Ford Majoor op de vrachtauto van Blaauboer en Kossen uit Schagen. De opvolger is een Ford 4000 die nog steeds op het bedrijf aanwezig is.

Met dank aande familie Kuip "Op Ruimte"

============================================================================================================

28 mei 1956 organiseerde Dros'Smederij een bijzondere show van Mc Cormick Farmall's :

uit Amerika de Farmall 100.

uit Frankrijk de Farmall FC

uit Engeland de Super BMD en de Super BWD-6.

en uit Duitsland de eerste type's van de
D serie : de d320 en de d430 .

Met dank aan het archief van de Texelse Courant

Archief Texelse courant

============================================================================================================

	Op de foto hiernaast zit Cor Witte op het spatbord en zijn zwager achter het stuur van de Mc Cormick d217. Deze Mc Cormick is in 1958 gekocht bij Dros'Smederij in Eierland, en het is de eerste trekker op boerderij "De Nes" De witte balk voor de trekker was voor een Lely hark. Deze hing op twee punten aan de balk, en had vooraan één zwenkwiel. Vooral langs de slootkanten was het een levensgevaarlijk ding. Als dat wieltje in een schuine kant reed, kreeg je hem er niet makkelijk weer op, en kon zo de hele trekker richting sloot gaan. Dit was ook de reden dat er al snel een Vicon acrobaat voor in de hef aangeschaft werd, zie de foto. Dat ging een stuk beter. De maaibalk aan de trekker, dat was al een hele verbetering ten opzichte van het maaien met paarden, wat Cor ook nog gedaan heeft. Zwak punt van deze was dat de bouten van de ophanging een paar keer gebroken waren, en dan moesten de bout stukken uit het gietijzeren huis gepeuterd worden. Deze trekker is na een jaar of 5 ingeruild voor een grotere. Cor, die een echte koeien man is, weet de types van hun volgende Mc Cormick's niet meer, maar noemt wel de pk's op van de trekkers die volgden.

Melken op "De Nes" Cor, die met z'n handmelkdiploma op zak de boerderij overnam, had al spoedig een melkmachine. Dit was een Alfa Laval vacuumpomp met vacuumleiding en melkketels, geleverd door de Fa. Rentenaar uit Oosterend. s'Winters hing de vacuumpomp in de grupstal in de stolp. Zomers verhuisde de vacuumpomp mee naar de weidewagen, en werd met een verlengsnoer van stroom voorzien. (220 v.) Dit ging zo totdat ze in 1968 (!) de eerste ligboxenstal van Texel lieten bouwen, met een 2x3 visgraat melkstal. De melkbussen maakte plaats voor een melktank	Bussen aan de weg bij "De Nes". Het is en blijft een schitterend plaatje. Vanaf 1976 is voor heel Texel het bussen tijdperk afgesloten, en sindsdien wordt alle melk met een tankauto opgehaald.

Met dank aan Cor Witte "De Nes"

=========================================================================================================================

	1963, Combinen met de nieuwe Claas combine van de Familie Kuip "St. Jozef". Op de trekker zit Chiel Kuip, en Ben Boogaard is aan het opzakken. De rode David Brown 950 is nieuw gekocht bij Rentenaar in Oosterend, die toen dealer was. Deze Claas combine is in 1963 gekocht bij "Dros Smederij" in Eierland, en een kleine stationaire dorsmachine met stro pers is toen ingeruild. 4 jaar is er met de opzakinstallatie gewerkt, en toen is er een, door een overkants bedrijf vervaardigde graantank, op geplaatst. Deze tank gaf nogal wat problemen met lossen, al werd het na vele aanpassingen wel beter. Een paar jaar later werd er eenzelfde combine uit de Wieringermeer aangeschaft. Hier was al eens een originele Claas graantank op geplaatst. Van twee combine's werd toen één goeie gemaakt. Bij een mooi droog staand gewas lag de capaciteit op zo'n 4 ha per dag, maar er waren ook genoeg dagen dat het bij 2 ha bleef. De afvoer van het graan ging met twee vierwielige wagens, die van een droogventilator waren voorzien, en elk zo'n 5 ton konden hebben. Zo konden ze de oogst van de dag meteen zelf drogen, en de volgende dag naar Keyser en Co in De Waal, of de LTB in Oudeschild brengen. In De Waal was een speciale kiepbrug waar de 4 wieler op kon, en in Oudeschild hadden ze een soort grote krik die onder de voorste as geplaatst werd, en zo de wagen leeg kiepte. Chiel ging verder in de bollen, en broer Niek in de akkerbouw. Niek heeft tot halverwege de jaren 80 met deze combine gedorst, met de witte David Brown 990 ervoor. Daarna is de combine een paar keer van eigenaar gewisseld, maar nog steeds bewaard gebleven. Helaas heeft deze Claas combine in 2010 het eiland Texel verlaten, echter niet als oud ijzer, maar voor de hobby. (De oplettende kijker kan zien dat zowel de kleurendia's als de zwart/wit foto beide naast "St.Jozef" gemaakt zijn, maar wel zo'n 20 jaar later.)

Met dank aan Chiel Kuip (verhaal en zwart wit foto) en Cor Zijm (kleurendia's)

=========================================================================================================================

Mijn vader (Gerard) teelde vroeger veel graan, verteld Maarten Veeger. "Links is ploegen met het huis van Wolkers op de achtergrond, en rechts mijn vader achter de ploeg in de jaren 40"

	Graanbossen opsteken aan het Gerritslanderdijkje (links) Dorsen op het erf aan de Rozendijk, met op de achtergrond boerderij "Hoog Koog" (rechts) Het graan ging in jute mud-zakken, en het stro werd direkt achter de dorsmachine geperst en met ijzerdraden gebonden.

Gerard en Maarten even poseren met de paardenmachines 1953
Links met de vingerbalk, en rechts met de gecombineerder

"In 1954 kocht mijn vader zijn eerste trekker, een Mc Cormick Farmall DED3"

"Dat kleine ventje op de trekker ben ik."
Op de middelste foto hangt de paarden trommelschudder achter de trekker,
en rechts de ruiterdrager.

	"Een loonwerker kwam bij ons met de zelfbinder." "Mijn vader zat dan op de zelfbinder, en ik mocht dan een rondje op de trekker mee." Voor de zelfbinder staat een Case (dex of la)


"Later kocht mijn vader een Lanz zelfbinder op een boelhuis." Vroeger was het ook wel eens nat, met twee trekkers voor de zelfbinder! Ben Halsema op de Mc Cormick, en Peter v/d Gracht staat er naast.

"Hier de opvolger van de DED 3, een
Mc Cormick 324 met onze Mc Cormick B46 pers, omstreeks 1960 aan het hooi persen."

Op de laatste foto koffietijd, met op de achtergrond de opvolger van de B46,
een Mc Cormick B47 pers, eind jaren 60.

"Voor de pers staat onze volgende
Mc Cormick, een 423,
die ik nu nog steeds heb! "

Met dank aan Maarten Veeger van de Rozendijk